Cursussen voor volwassenen
Oud-Egyptische Kunst

CURSUS XXI: FLORA EN FAUNA IN HET OUDE EGYPTE

Van 26 april tot en met 2 september 2012 is in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden de tentoonstelling ‘Tuinen van de farao’s’ te zien. Het gaat om een interessante expositie, waarbij getoond wordt welke planten, bomen, bloemen en landbouwgewassen er in de tijd van de farao’s in Egypte groeiden. Op de tentoonstelling zijn niet alleen gedroogde plantenresten van duizenden jaren oud tentoongesteld, maar zijn ook afbeeldingen van planten en bomen op de meest uiteenlopende objecten te zien, zoals reliëfs, mummiekisten, sieraden, amuletten en drinkschalen.

De tentoonstelling in Leiden vormt een ideale aanleiding om in een nieuwe cursus de wereld van de flora en fauna van het oude Egypte te verkennen. Het oude Egypte was een land met enorme geografische contrasten, wat zorgde voor diverse typen landschappen en een bijzondere biodiversiteit. Op de relatief smalle vruchtbare strook grond langs de Nijl verbouwden de boeren verschillende graansoorten en bijvoorbeeld vlas, waarvan linnen werd vervaardigd. Verder leverden de velden een ruim aanbod aan groenten en kruiden, die in de keuken gebruikt konden worden. Kanalen, bassins en dijken zorgden voor een permanente irrigatie van het land. Karakteristiek voor het Nijllandschap waren de papyrusplant, de dadelpalm en de lotusbloem. In de Nijl zwommen vissen, nijlpaarden en krokodillen, terwijl de boeren verschillende soorten dieren als runderen, schapen en geiten hielden. In de woestijn waren daarentegen de typisch aan dit milieu aangepaste plant- en diersoorten te vinden. Daar groeide bijvoorbeeld het bitterkruid en kwamen antilopen, gazellen en gevaarlijker woestijndieren, zoals hyena’s en leeuwen, voor.

In acht lessen maakt u in deze cursus kennis met de oud-Egyptische flora en fauna. Behalve het boerenleven in een riviercultuur, komt de natuurreligie van de Egyptenaren aan bod, waarbij planten en dieren een belangrijke rol speelden. Bovendien is er aandacht voor het gebruik van de plantaardige en dierlijke materialen in de Egyptische cultuur (voedsel, schrijfmateriaal, medicijnen, cosmetica, etc.). Uiteraard komt ook het botanisch en zoölogisch onderzoek aan bod en wordt gekeken naar de wijze waarop het natuurlijke landschap in de loop der eeuwen plaats maakte voor een cultuurlandschap met ommuurde, geometrisch aangelegde tuinen waarin allerlei exotische gewassen werden gekweekt.

alle foto's en afbeeldingen
Copyright © Hendrikje Nouwens